Autor opisuje fundacje kościelne Piotra Własta, który za zgodą księcia Bolesława miał wykorzystać legendarny „duński skarb” na budowę 77 kamiennych kościołów w Polsce, w tym klasztoru na górze Ślęży (Sobótce) i kościoła NMP na Piasku we Wrocławiu. Klose przeprowadza szczegółową krytykę źródeł historycznych, wskazując na liczne sprzeczności w datowaniu tych fundacji (wahania między latami 1108 a 1140) oraz w chronologii ówczesnych biskupów i książąt. List kończy się analizą przenosin kanoników regularnych ze Ślęży do Wrocławia, argumentując, że Piotr Włast był również fundatorem kościoła św. Wojciecha, który pierwotnie należał do tego samego zgromadzenia przed przekazaniem go dominikanom.
Strona 207
List Szesnasty.
Wrocław, dnia 13 maja 1780.
Oto Polska posiadała Królewski Skarb. Na co miał on zostać użyty, co do tego wprawdzie Ojciec Hrabiego Petera dał już wskazówkę; ponieważ jednak został on [Peter] doprowadzony do tego przez pośrednictwo Księcia Bolesława; to było zapewne najstosowniejszym, wyprosić sobie zdanie Księcia w tej mierze. Uczynił to Hrabia Peter i przedstawił Bolesławowi, że najradniej byłoby użyć go na wzniesienie murowanych kościołów w Polsce, szczególnie że mało tego rodzaju [budowli] jeszcze tam się znajdowało. Książę dał na to swoje zezwolenie i cała Polska została w krótkim czasie upiększona siedemdziesięcioma siedmioma, według szczególnego rysunku zbudowanymi, kamiennymi kościołami. Przy różnych z nich zbudowano także klasztory, które on bogatymi fundacjami uposażył. Peter miał zamek na leżącej pięć mil od Wrocławia na południowy zachód górze, (wówczas mons Silentii [Góra Milczenia] zwanej), u której podnóża leżało miasteczko Sobótka (Zobten). Jego Ojciec, którego z Danii na Śląsk sprowadził, wybrał sobie ten górski zamek ze względu na daleki, wspaniały widok i wdzięk, na swoją siedzibę. Zostali powołani niektórzy zakonnicy z zakonu św. Augustyna, kanonicy regularni z klasztoru Uroas (Arras) w Brabancji, przez Hrabiego Petera na Śląsk, którym on przed swoim Zamkiem…
Strona 208
…Zamkiem kościół zbudował ku czci N. M. P. Marii, i na ich potrzeby wyznaczył im kilka leżących wokół góry, należących do niego wiosek. Według najstarszego podania, które w archiwa klasztornym u N. M. P. na Piasku zostało na piśmie zachowane, Małżonka Hrabiego Petera przywiozła ze sobą na Śląsk kapelana z klasztoru w Arras, który przez swoje wzorowe życie ściągnął na siebie oczy tak Hrabiego Petera, jak i jego dworu. Stąd tenże na jego rozkaz pojechał do wspomnianego klasztoru i przywiózł z niego duchownych, dla których Peter Włast (Wlast) zbudował tak kościół u N. M. P. na Piasku, jak też w Górce (Gorka), i im je oddał. Ich przybycie, jak też ukończenie budowy umieszcza się w latach 1108 do 1110. Oba kościoły zostały w roku następnym w obecności Fundatora, Petera Własta, jego Małżonki Marii, jego Syna Świętosława (Swentoslaw), jego Córki Beatrix, jak też jego Braci i wielu innych osób wysokiej szlachty i stanu, przez Wrocławskiego Biskupa poświęcone, a dokument potwierdzający 9. stycznia 1110. podpisany i sporządzony h7). Życzy się [Chciałoby się], by te…
[Przypisy]:
[h7] Vt colligitur ex actis et productis in causa Vortret nuncupata pro parte Monasterii Anno Dni MXC. currente (dabei steht folgende Randglosse: alibi dicitur MCVIII. et uerius uidetur (nobilis et generofus dns Petrus Wlast Comes Slesie cum dna Maria conthorali sua, Swentoslao ac Beatrice filiis… [Jak wnosi się z akt i przedłożeń w sprawie zwanej „Vortret” ze strony Klasztoru w Roku Pańskim 1090 bieżącym (przy tym stoi następująca glosa na marginesie: gdzie indziej mówi się 1108 i wydaje się to prawdziwszym) szlachetny i urodzony pan Piotr Włast Hrabia Śląska z panią Marią małżonką swoją, Świętosławem i Beatrycze dziećmi… – ciąg dalszy na nast. stronie]
Strona 209
…te wiadomości były z jeszcze istniejących dokumentów, jednakże te są niepowetowanie stracone. Dla wsparcia prawdy trzeba powiedzieć: że one z historią…
[Ciąg dalszy przypisu (h7) z poprzedniej strony]:
…suis nec non et cum fratribus suis sue et suorum consulere cupiens animarum saluti ecclesiam et monasterium prope Wratislauiam cum praepositura in Gorka in honore beate et gloriose semperque uirginis Dei genitricis Marie fundauit, fundatamque dotauit et eidem inter alia plura bona, circa montem Silentii et alibi sita, specialiter pro dote contulit uillam in exituciuitatis Wratisl, siue suburbium Wratisl. in quo situm est Monasterium, totam scil. Arenam de ponte ad pontes, ante et circa dictum Monasterium cum macello et taberna, et omnibus Juribus, attinentiis et usufructibus suis iure hereditario libere et quiete in perpetuum possiden. ut patet ex Actis et productis supra allegatis. Quam ecclesiam cum Praepositura Reuerendus in Christo pater D. Petrus Wratisl. Episcopus VIII. ut ibi dicitur et in Priuilegio illustris Ducis Slesie Henrici primi, mariti b. Hedwigis, in presentia cuiusdam L. Ducis Slesie et uxoris sue, filii Henrici quinti Imperatoris et multorum primatum et nobilium et presertim predicti Dni Petri Wlast et suorum consecrauit et donacionem eidem factam et specialiter de tota Arena confirmauit Anno Dni M. C. et decimo, IX, die Ianuarii. Hunc autem Petrum Episcopum Wratisl. quem superius allegata et Priuilegium Henrici primi predicti nominant Episcopum Wratisl. octauum, Cronica Pontificum ecclesie Wratisl. affirmat tercium Episcopum Wratisl. extitisse. Cuius successor D. Waltherus (Die beigeschriebne Randglosse erinnert: Iste Walterus non fuit immediatus successor Petri; sed fuerunt quatuor intermedii, ut patet ex Cronica Pontificum etc.)
[Tłumaczenie łaciny w przypisie: …swoimi, a także z braćmi swymi, pragnąc zaradzić zbawieniu dusz swojej i swoich, kościół i klasztor blisko Wrocławia wraz z prepozyturą w Górce na cześć błogosławionej i chwalebnej, i zawsze dziewicy, Bożej Rodzicielki Marii ufundował, i ufundowany uposażył, i temuż między innymi licznymi dobrami, wokół góry Ślęży i gdzie indziej położonymi, szczególnie jako posag [uposażenie] przekazał wieś u wyjścia z miasta Wrocławia, czyli przedmieście Wrocławia, w którym położony jest Klasztor, to jest cały Piasek od mostu do mostów, przed i wokół rzeczonego Klasztoru wraz z jatką i karczmą, i wszystkimi Prawami, przyległościami i użytkami swoimi, prawem dziedzicznym, by wolno i spokojnie po wieczne czasy posiadać, jak widać z Akt i przedłożeń wyżej przytoczonych. Który to kościół wraz z Prepozyturą Wielebny w Chrystusie ojciec Pan Piotr Biskup Wrocł. VIII., jak tam powiedziano i w Przywileju jaśnie oświeconego Księcia Śląska Henryka pierwszego, męża św. Jadwigi, w obecności pewnego L. Księcia Śląska i żony jego, syna Henryka piątego Cesarza i wielu dostojników i szlachty, a zwłaszcza rzeczonego Pana Piotra Własta i jego [bliskich], konsekrował i darowiznę temuż uczynioną, a szczególnie z całego Piasku, zatwierdził Roku Pańskiego 1110, 9. dnia Stycznia. Tego zaś Piotra Biskupa Wrocł., którego wyżej przytoczone [akta] i Przywilej Henryka pierwszego rzeczonego nazywają Biskupem Wrocł. ósmym, Kronika Biskupów kościoła Wrocł. twierdzi, że był trzecim Biskupem Wrocł. Którego następca Pan Waltherus (Dopisana glosa na marginesie przypomina: Ten Walterus nie był bezpośrednim następcą Piotra; lecz było czterech pośrednich, jak widać z Kroniki Biskupów etc.)]
Strona 210
…historii kraju zupełnie i w ogóle nie dają się pogodzić. Jeśli nawet przyjmie się, że Hrabia Peter przybył wkrótce na początku rządów Księcia Bolesława III. na jego dwór w r. 1102; to musi przecież jeszcze kilka lat minąć, zanim on…
[Ciąg dalszy przypisu (h7) z poprzedniej strony]:
…Wratisl. Episcopus predictas ecclesias ambas etiam confirmauit, et ad peticionem Dni Petri Comitis et fundatoris eisdem quam plures decimas condonauit, ut habetur ex Actis supra allegatis. Et licet tam ab ipso fundatore necnon et Dno Duce pro tempore existente, quam a prefatis Reuerendis Patribus D. Petro et Walthero Episcopis Wratisl. supra hujusmodi fundacion. dotacion. confirmacion. et incorporation. priuilegia et monumenta procul dubio data et recepta fuerunt, ex quibus tam de premissis, quam eciam, que bona et decime Monasterio a sua fundacion. data et collata sint, plenius et certius constare posset. Nusquam tamen talia sunt, nec habentur circa Monasterium, sed presumuntur uel nimia uetustate, aut ignis uoragine consumpta, aut alias per negligentiam siue incuriam primorum Prelatorum et Abbatum Monasterii deperdita et amissa. Jodoci Chronica Abbatum Monasterii B. Mariae Virg. in Arena Wratislauiensi Autograph. S. 5 i 6. To jest to właściwe Źródło, które przy badaniu i opracowywaniu Śląskiej Historii jeszcze przez żadnego pisarza nie zostało wykorzystane. Wszystko, co dotychczas o zbudowaniu kościołów w Górce i na Piasku napisano, opiera się na pochodnych wiadomościach z tej Kroniki, albo są to same domysły. Jodocus z Głuchołaz (Czeginhals) był XXVIII. Opatem Klasztoru u Św. Marii na Piasku od R. 1429. dnia 31. Paźdz. do 1447. dnia 16. Lutego.
[Tłumaczenie łaciny: …Wrocł. Biskup rzeczone kościoły oba także zatwierdził, i na prośbę Pana Piotra Hrabiego i fundatora, tymże jak najwięcej dziesięcin darował, jak wynika z Akt wyżej przytoczonych. I chociaż tak od samego fundatora, jak też i Pana Księcia w owym czasie będącego, jak od wspomnianych Wielebnych Ojców Pana Piotra i Walthera Biskupów Wrocł. odnośnie tego rodzaju fundacji, dotacji, zatwierdzenia i inkorporacji, przywileje i dokumenty bez wątpienia dane i przyjęte zostały, z których tak o wyżej wspomnianych, jak też, jakie dobra i dziesięciny Klasztorowi od jego fundacji dane i wniesione zostały, pełniej i pewniej wnosić by można. Nigdzie jednak takich nie ma, ani nie posiada się przy Klasztorze, lecz domniemywa się, że albo przez zbytnią starość, albo przez otchłań ognia strawione, albo inaczej przez niedbalstwo lub niepieczołowitość pierwszych Prałatów i Opatów Klasztoru zagubione i utracone zostały.]
Oto tłumaczenie ostatnich ośmiu stron Listu Szesnastego (strony 211–218).
Strona 211
…zanim on w tak wysokim stopniu łaskę Księcia osiągnął, że ten powierzył mu namiestnictwo i podarował wielkie dobra. W czasie, gdy kazał budować kościoły wrocławskie, był on całkiem pewnie Starostą Krajowym [Landeshauptmann] na Śląsku, wcześniej był Starostą Kalisza i Kruszwicy. Do tego dochodzi jeszcze, że w tej wiadomości wyraźnie się zapewnia: iż on wraz ze swą Małżonką i dziećmi kościół na Piasku, wraz z tym w Górce ufundował. Co też potwierdza najstarszy pomnik we Wrocławiu, który znajduje się w rzeczonym kościele u N. M. P. na Piasku, na którym Małżonka Hrabiego Petera, wraz z ich Synem Świętosławem jest wyobrażona, jak oddaje kościół Pannie Marii z napisem:
Has mater veniae tibi do Maria Marie
Has offert aedes Swantoslaus mea proles.
[Tę świątynię, Matko Łaski, tobie Mario daję (ja) Maria,
Tę ofiaruje Świętosław, moje potomstwo.]
Tegoż [pomnika] zobaczą Państwo przy pierwszej okazji rysunek wyryty w miedzi. Czy zatem Hrabia Peter wówczas, gdy Kościół na Piasku przez niego, lub jego Małżonkę, co nam tu wszystko jedno, był budowany, miał dorosłego syna; czy był w tym czasie Starostą Krajowym Śląska, co ledwie przed 1130 r. może być przyjęte; nawet jeśli podróż do Danii i odebranie tamże królewskiego skarbu w 1124 r. całkiem i w ogóle nie weźmie się pod rozwagę; to niech zechcą Państwo sami zdecydować, czy jest możliwe, by budowę…
Strona 212
…budowę kościoła w rok 1108 lub 1110 kłaść. Pierwsze podanie, że Kościół na Piasku w r. 1090 miał zostać zbudowany, odpada samo przez się. Dalej, jeśli Biskup Peter oba kościoły w Górce i na Piasku poświęcił, a Biskup Walter te same na prośbę fundatora Hrabiego Petera wieloma dziesięcinami obdarował; to biograficzne spisy Biskupów Wrocławskich u Długosza i w innych annałach muszą być na wskroś anachroniczne. Albowiem według ich oznaczenia czasu Biskup Peter I zmarł w r. 1091; a Biskup Walter dopiero w 1148 został wybrany. Przy poświęceniu rzeczonych kościołów był, według zapewnienia Akt ze sprawy prawnej o precedencję Opatów na Piasku i u św. Wincentego, obecny pewien L. Herzog von Schlesien [L. Książę Śląska] wraz ze swą Małżonką, córką K. Henryka V. Zobaczmy, gdzie tego Księcia Śląska znajdziemy i jak się będzie nazywał. L. mogłoby być błędem pisarskim, zatem B. — Bolesław. Książę Bolesław III z Polski to nie mógł być, bo inaczej stałoby pewnie z Polski, a nie wyraźnie Książę Śląska. Jego następca Władysław II nie może to być z powodu imienia, musiałoby się chyba przyjąć, że L. zamiast W. stało. Bolesław Kędzierzawy, albo też Bolesław Wysoki pierwszy Książę Śląska mógłby być najprawdopodobniejszym, ponieważ wówczas Biskup Walter najlepiej do niego pasował, który pod jego rządami żył; lecz ten ostatni…
Strona 213
…ostatni znowu nie daje się pogodzić z ostatnimi latami życia Hrabiego Petera. Są więc tutaj przed nami tylko dwie drogi: albo musimy całą przez Długosza i innych oznaczoną chronologię Książąt Polski, jak też Biskupów Wrocławia porzucić, jeśli chcemy przyjąć, że kościół w Górce i we Wrocławiu na Piasku w 1108 lub 1110 został zbudowany i poświęcony; albo musimy sobie wyobrazić, że stało się to później, około roku 1140, jako że mimo to podane u Jodocusa wiadomości nie dają się pogodzić. Zależy to od Państwa, którą drogę zechcą obrać; albowiem wciąż jeszcze pozostaną w tej sprawie niewyjaśnialne ciemności, zwłaszcza jeśli weźmie się jednocześnie pod rozwagę imię Peter Włast, o którym w dalszym ciągu ma zostać podjęte osobne badanie. Uznaje się tu tylko za konieczne jeszcze nadmienić, że wiadomość Proboszcza przy św. Duchu, Benedykta z Poznania, o obu najstarszych dokumentach Klasztoru na Piasku jest zezująca [myląca/niejasna], i stąd nieznawcę łatwo do błędu doprowadzić może. Mówi on: że o obu kościołach na Górze Sobótce i na Piasku jeszcze za jego czasów, to jest na początku XVI wieku, tak dokument od Biskupa Petera, jak też od Biskupa Walthera w archiwum Klasztoru na Piasku były obecne; z pierwszego przytacza tylko treść, tak jak stoi w kronice Jodocusa, ten ostatni zaś przytacza w całości, który Państwo do swego dowolnego użytku i7) załączony znajdą.
Strona 214
…Ma to znaczyć tyle: Oryginały są jeszcze obecne; tak zapewnia Opat Jodocus, który niemal całe stulecie przed nim żył, że już za jego czasów były na zawsze utracone; czy czytelnik ma zaś przy tym myśleć, że ma się jeszcze odpisy z oryginałów; to zrobiłby bardzo dobrze, gdyby to wyraźnie wydrukował. Albowiem nie tylko w naszych czasach, lecz także już wówczas, znano ważną różnicę między Oryginałami
[Przypisy]:
[i7] Notum sit omnibus presentibus et futuris… [Niech będzie wiadomym wszystkim obecnym i przyszłym, że ja Walter z łaski bożej Biskup kościoła Wrocł., troskliwy z obowiązku o poszczególne potrzeby kościołów, uczciwej prośbie Hrabiego Palatyna Piotra wraz z żoną jego Marią, a także syna jego Świętosława, i pozostałych szlachetnych przychylić się nie zwlekałem, co do dwóch kościołów we Wrocławiu obok mostu, to jest, i na górze Ślęży na cześć świętej Bożej rodzicielki i zawsze dziewicy Marii wzniesionych, dziewięć dziesięcin ze wsi przy konsekracji tychże dodałem na wieczne posiadanie prawem i pismem oraz pieczęcią moją niezmienną potwierdziłem. Których to wsi, to jest do kościoła Wrocł. należących, nazwy są te: Strzegom, Ruseke, Jarasszow, Luszina, Pastuchow; zaś kościoła górskiego nazwy wsi są te: Wgyasd, Tczanscowa, Scrobis, Bistritcza z obu stron wody. Jeśli kto ważyłby się to naruszyć lub z jakiejkolwiek okazji zmienić, nie tylko chwalebnej dziewicy, lecz także wszechmogącego Boga ekskomuniki wieczne potępienie niech na siebie ściągnie, chyba że się opamięta i godnym zadośćuczynieniem odpokutuje. Ale dlaczego rok wystawienia tego dokumentu nie został dołączony, jest doprawdy dziwne; do życzenia by było, by tam stał. To rozstrzygnęłoby wiele w tej sprawie i rozwiązało niejeden dylemat.]
Strona 215
a Odpisami. Henel przytacza w swojej Breslographia Renouata miejsce z Joa. Hessi Silesia magna, w którym powiedziano, że Biskup Walter w r. 1170 potwierdził Przywileje Kanoników na Piasku k7). Pierwsi czterej Opaci mieli swoją siedzibę na Górze Sobótce; ich imiona są przytoczone w kronice Jodocusa, bez podania roku ich śmierci l7). Udali się oni następnie z Góry z powodu surowego i niepogodnego powietrza za zezwoleniem Fundatora (to musiałoby się więc stać jeszcze przed 1153)…
[Przypisy]:
[k7] A. C. 1170. Walterus Episcopus confirmauit… [Roku Pańskiego 1170 Biskup Walter potwierdził Przywileje Kanoników regularnych arroazjańskich Błogosławionej Dziewicy na Piasku, którzy wcześniej mieszkali na górze Ślęży, inaczej Sobótce, odległej od Wrocławia o pięć mil, gdzie Hrabia Piotr na wierzchołku samej góry miał swój zamek, jak dotąd istnieją relikty tegoż zamku.]
[l7] Ogerus primus huius loci… [Ogerus był pierwszym Opatem tego miejsca i Klasztoru (prawdziwiej rzekłoby się na górze Ślęży), o którego czynach i aktach nic zupełnie w przywilejach i rejestrach Klasztoru się nie znajduje, chyba że Nekrolog Klasztoru twierdzi, iż był on pierwszym Opatem tegoż. Radolphus był drugim Opatem. Za jego czasów Roku Pańskiego 1120 zakon Premonstratensów w miejscu zwanym Prémontré wziął początek, — jak widać — w aktach sprawy Vortret. Rempertus trzeci, o którym nic się nie czyta ani nie znajduje, chyba że Nekrolog Klasztoru twierdzi, iż był on Opatem tego miejsca. Arnolphus czwarty. Ten Roku Pańskiego 1148 od Papieża Eugeniusza III, który wcześniej był uczniem i bratem św. Bernarda Opata, uzyskał Potwierdzenie dóbr Klasztoru, w którym wpisany jest on jako Opat z góry Ślęży, jak widać w Bulli o tym sporządzonej. Ci czterej Opaci byli z pierwszej fundacji na górze Ślęży, wszyscy następni byli po przeniesieniu na przedmieście Wrocł. na Piasek. Jodoci Chronic. Autogr. p. 8.]
Strona 216
…do Wrocławia na Piasek m7). Joh. Hess donosi: że wybrali wcześniej Górkę na swoją siedzibę, a dopiero potem przybyli do Wrocławia, co jest o wiele prawdopodobniejsze n7). Mieli oni początkowo także kościół i klasztor u św. Wojciecha w posiadaniu: tam udali się z Górki najpierw, a potem także na Piasek, z czego wynika, że kościół u N. M. P. na Piasku został zbudowany później. Ponieważ oba kościoły, tak ten na Górze Sobótce, jak i na Piasku mają Hrabiego…
[Przypisy]:
[m7] Legitur etiam ibidem… [Czyta się także tamże (w pewnej Kronice Polaków) że sam Hrabia Piotr najpierw ustanowił Klasztor Kanoników regularnych na samej górze Ślęży, w którym także niektórzy Opaci z braćmi przez kilka lat przebywali, lecz z powodu zbytniej nieumiarkowaności powietrza na rzeczonej górze, której to bracia znieść nie mogli, przez samego fundatora przeniesieni zostali do Klasztoru błogosławionej Marii Dziewicy Wrocł. na Piasku. Jodoc. Chron. Autogr. p. 7.]
[n7] Deinde ipsi Arroasienses… [Następnie sami Arroazjanie z powodu surowości aury, która tam panowała, przenieśli się pod samą górę, gdzie teraz miejsce zwie się Górka. Potem przybyli do Wrocławia, gdzie teraz Kaznodzieje [Dominikanie] przebywają u św. Wojciecha. Ioh. Hessi Silesia magna in Henel. Breslogr. Renou. Msta.]
Strona 217
…Hrabiego Petera za fundatora; to trzeba się bardzo dziwić, że żaden pisarz, który o kościołach wrocławskich wiadomości podał, nie wpadł na tak naturalną i samą z siebie narzucającą się myśl: że kościół u św. Wojciecha mógł przecież też Hrabia Peter kazać zbudować. Dali się może od tego odstraszyć, ponieważ u polskich dziejopisów, jak też w Śląskich Kronikach, a szczególnie w Życiu Hrabiego Petera, które Benedykt z Poznania z Długosza i innych skompilował, nie znaleźli nazwy kościoła w spisie wzniesionych przez tego Hrabiego duchownych budowli, z których jednak żaden nie jest kompletny, gdyż brakuje wielu nazw do [liczby] 77 kościołów. Że jednak kościół u św. Wojciecha w tym spisie powinien był zostać umieszczony, o tym zapewniają nas stare wiadomości, które w archiwum klasztornym u św. Wojciecha są przechowywane. Te donoszą: że wśród zbudowanych przez Hrabiego Petera kościołów, ten wzniesiony ku czci Wszechmogącego Boga jak też Męczennika i Biskupa Wojciecha we Wrocławiu był jednym z pierwszych. Początkowo stał on pod jurysdykcją Wrocławskiego Biskupa Żyrosława i Kapituły, który go też w roku 1112 poświęcił. Następnie został on przez Biskupa Roberta [Huperta], co musiało stać się między 1126 a 1141, za zezwoleniem Kapituły, Ogerowi, pierwszemu Opatowi regulowanych Kanoników u N. Marii na Górze Sobótce i jego Braciom odstąpiony…
Strona 218
…odstąpiony, którzy ten kościół u św. Wojciecha tak długo w posiadaniu mieli, aż został w roku 1226 przekazany mnichom Kaznodziejskim [Dominikanom] o7).
[Przypisy]:
[o7] Inter exstructas a Petro Wlastides Comite ecclesias… [Między wzniesionymi przez Piotra Własta Hrabiego kościołami nie najniższe miejsce zajmuje kościół na cześć Boga wszechmogącego oraz Męczennika i Biskupa Wojciecha we Wrocławiu położony, który to najpierw był pod Jurysdykcją Biskupa Żyrosława i Kapituły Wrocławskiej, który go też konsekrował w roku 1112. Aż do czasów Roberta o przydomku Korabita: ten zaczął być Biskupem Wrocł. w liczbie tychże dwunastym roku 1126, przestał zaś przeniesiony na stolicę Krakowską roku 1141, ten, powiadam Robert za zgodą swojej Kapituły Wrocławskiej przekazał go Ogerowi pierwszemu Opatowi Kanoników regularnych Świętej Marii na górze Sobótce czyli Ślęży i Braciom jego, którzy rzeczony kościół św. Wojciecha pełnym prawem posiadali, aż przekazany został Braciom Kaznodziejom. Memorabilia Conuentus S. Adalberti Wratislauiensis Fratrum Ordinis Praedicatorum desumta ex Libro Registrorum Mst. p. 2.]
